วิทยานิพนธ์ปี 2548

ฐิติมา กมลเนตร. สายสัมพันธ์ที่ตัดไม่ขาด: การศึกษาเปรียบเทียบความสัมพันธ์แม่-ลูกสาวในนวนิยาย
ของนักเขียนสตรีอเมริกันเชื้อสายเอเชียและแอฟโฟร-คาริเบียน

ดนยา ทรัพย์ยิ่ง. บทละครโต้กลับ: การวิพากษ์วรรณกรรมเอกของยุโรป
ดวงฤทัย หอมทอง. นวนิยายของชินูอา อาเชเบ: จักรวรรดินิยมกับผลกระทบต่อสังคมดั้งเดิมของไนจีเรีย
นารีมา แสงวิมาน. นวนิยายของนะญีบ มะห์ฟูซ: ผลกระทบของจักรวรรดินิยมที่มีต่อการเมืองและสังคม
อียิปต์

พิสินี ฐิตวิริยะ. วรรณกรรมเยาวชนญี่ปุ่นกับสงครามโลกครั้งที่สอง
มนฤดี เย็นบุตร. ทาสสตรีผิวดำในนวนิยายอเมริกัน
รุ้งตะวัน อ่วมอินทร์. ความเปลี่ยนแปลงของชนบทในสังคมไทยภาคกลางในวรรณกรรมของวัฒน์
วรรลยางกูร

วิศิษย์ ปิ่นทองวิชัยกุล. เดอะ ไลท์ ออฟ เอเชีย ของเซอร์ เอ็ดวิน อาร์โนลด์: ภูมิปัญญาตะวันออกในโลกตะวันตก
สุรชัย ใจสูงเนิน. ความเป็นมนุษย์ในนวนิยายของดอสโตเยฟสกี: การศึกษาแนวจิตวิเคราะห
อัญชลี ไมตรี. ลิลิตเสด็จไปขัดทัพพม่าเมืองกาญจนบุรี: ประวัติศาสตร์และสังคมสมัยรัตนโกสินทร์
ตอนต้น




2548. ฐิติมา กมลเนตร. สายสัมพันธ์ที่ตัดไม่ขาด: การศึกษาเปรียบเทียบความสัมพันธ์แม่-ลูกสาวในนวนิยายของนักเขียนสตรีอเมริกันเชื้อสายเอเชียและแอฟโฟร-คาริเบียน

บทคัดย่อ

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและเปรียบเทียบความสัมพันธ์แม่-ลูกสาวในนวนิยายของนักเขียนสตรีอเมริกันเชื้อสายเอเชียและแอฟโฟร-คาริเบียนในนวนิยาย 4 เรื่อง ได้แก่ The Bonesetter’s Daughter ของ เอมี ตัน (Amy Tan) Comfort Woman ของ โนระ โอจะ เคลเลอร์ (Nora Okja Keller) Lucy ของ จาไมกา คินเคด (Jamaica Kincaid) Beloved ของโทนี มอริสัน (Toni Morrison)

จากการวิเคราะห์ประเด็นสำคัญที่มีร่วมกันในงานประพันธ์ของนักเขียนสตรีอเมริกันเชื้อสายเอเชียและแอฟโฟร-คาริเบียนที่เลือกศึกษาได้แก่ วัจนะและอวัจนภาษา พิธีกรรม ความทรงจำและประวัติศาสตร์ พบว่าในงานประพันธ์ปรากฏรูปแบบความสัมพันธ์แม่-ลูกสาวในสองลักษณะคือความสัมพันธ์แม่ลูกสาวที่ได้รับการคลี่คลายสู่ความเข้าใจอันดี และความสัมพันธ์แม่-
ลูกสาวที่ยังอยู่ในกระบวนการรื้อฟื้นความสัมพันธ์กับแม่ ความสัมพันธ์แม่-ลูกสาวในกลุ่มของนักเขียนสตรีอเมริกันเชื้อสายเอเชียที่ศึกษารูปแบบความ สัมพันธ์แม่-ลูกสาวอยู่ในลักษณะแรก กล่าวคือ ในนวนิยายเรื่อง The Bonesetter’s Daughter ของเอมี ตัน ความสัมพันธ์ของแม่-ลูกสาวได้รับการคลี่คลายโดยอาศัยการ ทบทวนและสร้างความหมายใหม่ให้กับวัฒนธรรมของแม่ การผสมผสานวัฒนธรรมที่แตกต่างกันนำไปสู่การคลี่คลายของอัตลักษณ์ของลูกสาว เช่นเดียวกับในนวนิยายเรื่อง Comfort Woman ของโนระ โอจะ เคลเลอร์ การรื้อฟื้นอดีตผ่านความทรงจำของแม่ทำให้ลูกสาวเชื่อมโยงอดีตกับปัจจุบันและนำไปสู่ความเข้าใจอันดีระหว่างแม่กับลูกสาว หากในกลุ่มของนักเขียนสตรีอเมริกันเชื้อสายแอฟโฟร-คาริเบียน ประวัติศาสตร์ของการค้าทาสและการล่าอาณานิคมเป็นความรุนแรงที่ก่อให้เกิดภาวะไร้ราก ดังนั้นรูปแบบ ความสัมพันธ์ระหว่างแม่และลูกสาวจึงเป็นความสัมพันธ์ในรูปแบบที่สอง ในนวนิยายของจาไมกา คินเคดเรื่อง Lucy ภาวะไร้รากก่อให้เกิดความแปลกแยกและความขัดแย้ง ระหว่างแม่กับลูกสาว อันส่งผลให้การแสวงหาอัตลักษณ์ของลูกสาวยังคงอยู่ในกระบวนการรื้อฟื้นความสัมพันธ์กับแม่ เช่นเดียวกับในนวนิยายเรื่อง Beloved ซึ่งจบลงด้วยความ เป็นไปได้ของการสร้างอัตลักษณ์ใหม่ แต่ทว่าความเป็นทาสซึ่งทำลายรากเหง้าที่จะทำให้เข้าใจที่มาของตนเองทำให้กระบวนการสร้างอัตลักษณ์เกิดขึ้นได้ยากและต้องอาศัยเวลา

นอกจากนั้น งานเขียนทั้งสิ่ชิ้นยังนำเสนอประสบการณ์พลัดถิ่นซึ่งเป็นประสบการณ์ร่วมกันของแม่และลูกสาวชาวอเมริกันเชื้อสายเอเชียและแอฟโฟร-คาริเบียน ประสบการณ์พลัดถิ่น นอกจากจะก่อให้ความขัดแย้งระหว่างแม่และลูกสาวเนื่องมาจากความแตกต่างทางวัฒนธรรมแล้ว ยังก่อให้เกิดการผสมผสานทางวัฒนธรรมอันนำไปสู่การสร้างอัตลักษณ์และความ สัมพันธ์ในรูปแบบใหม่อีกด้วย ดังนั้น จึงอาจกล่าวได้ว่า การผลัดถิ่นเป็นเสมือนพื้นที่ของการแบ่งแยกและผสมผสานทางวัฒนธรรมที่สลายแนวคิดในเรื่องขั้วตรงข้าม ลักษณะของ ความกำกวมในพื้นที่ดังกล่าวเปิดโอกาสให้ลูกสาวทบทวน รื้อฟื้น ความสัมพันธ์กับแม่ และสร้างความหมายให้กับอัตลักษณ์ของตน ภาพลักษณ์ของแม่และลูกสาวที่ปรากฏในนวนิยาย จึงมีความซับซ้อน แม่ที่ปรากฏในงานเขียนไม่เป็นเพียงผู้ให้กำเนิดแต่ยังเป็นผู้ดำรงรักษาวัฒนธรรม นอกจากนี้แม่ยังแสดงบทบาทในฐานะผู้นำชุมชนและผู้นำทางจิตวิญญาณ ภาพลักษณ์ของลูกสาวที่ปรากฏในงานเขียนที่ศึกษามีความหลากหลายเช่นกัน ลูกสาวเป็นผู้สืบทอดวัฒธรรมต่อจากแม่ และยังเป็นตัวแทนของคนรุ่นใหม่ที่พยายามผสานความต่าง ทางวัฒนธรรมอีกด้วย



2548. ดนยา ทรัพย์ยิ่ง. บทละครโต้กลับ: การวิพากษ์วรรณกรรมเอกของยุโรป

บทคัดย่อ

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์สภาพการเมืองและสังคมล้านนาที่ปรากฏในนวนิยายอิงประวัติศาสตร์ล้านนาสมัยพระเจ้ากาวิโลรสสุริยวงศ์จนถึงสมัยพลตรีเจ้าแก้วนวรัฐ โดยศึกษาจากนวนิยายเรื่อง เจ้าจันท์ผมหอม นิราศพระธาตุอินทร์แขวน ของมาลา คำจันทร์ รากนครา ของปิยะพร ศักดิ์เกษม ทัพทัน 1902 ของพ.วังน่าน เวียงแว่นฟ้า




2548. ดวงฤทัย หอมทอง. นวนิยายของชินูอา อาเชเบ: จักรวรรดินิยมกับผลกระทบต่อสังคมดั้งเดิมของไนจีเรีย

บทคัดย่อ

 



2548. นารีมา แสงวิมาน. นวนิยายของนะญีบ มะห์ฟูซ: ผลกระทบของจักรวรรดินิยมที่มีต่อการเมืองและสังคมอียิปต์

บทคัดย่อ

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์นวนิยายของนะญีบ มะห์ฟูซชุด The Cairo Trilogy [Palace Walk (1994), Palace Desire (1994), Sugar Street (1997)] และนวนิยายเรื่อง The Day the Leader Was Killed (2001) ในด้านของผลกระทบของจักรวรรดินิยมที่มีต่อการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง เศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมอียิปต์

จากการศึกษาพบว่า The Cairo Trilogy นำเสนอการเมืองในยุคอาณานิคมและยุคหลังได้รับอิสรภาพเพื่อแสดงให้เห็นความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นของระบบการเมืองที่ถูกแทรกแซงจากตะวันตก การต่อสู้ทางการเมืองจึงเกิดขึ้นเพื่อต่อต้านอำนาจของจักรวรรดินิยมและชาติมหาอำนาจตะวันตกซึ่งเกิดขึ้นในรูปแบบต่างๆ กล่าวคือ ขบวนการชาตินิยม ขบวนการมุสลิมอนุรักษ์นิยม ตลอดจนลัทธิคอมมิวนิสต์และฟาสซิสต์ล้วนมีบทบาทในการขับเคลื่อนการเมืองอียิปต์ให้ตื่นตัวและตั้งรับกับรูปแบบของจักรวรรดินิยมที่เปลี่ยนแปลงไป The Day the Leader Was Killed สะท้อนภาพการเมืองและเศรษฐกิจในยุคอินฟิตาห์ ผู้ประพันธ์แสดงให้เห็นว่าประชาชนต้องเผชิญกับชะตากรรมที่ยากเข็ญ ประชาชนประสบปัญหาความยากจนและต้องแบกรับภาระหนี้สินที่เพิ่มพูนมากขึ้น ตลอดจนปัญหาการฉ้อราษฎร์บังหลวงของบรรดานักการเมืองที่เบียดบังผลประโยชน์ของประเทศชาติ

ผู้ประพันธ์ชี้ให้เห็นถึงผลกระทบจากการไหล่บ่าเข้ามาของวัฒนธรรมตะวันตกที่มีต่อสังคมและวัฒนธรรมอียิปต์จนเกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างชัดเจน กล่าวคือ การยึดมั่นในหลักแห่งความศรัทธาเพื่อดำรงเอกลักษณ์ดั้งเดิมที่มีคุณค่าของคนรุ่นเก่านั้นเริ่มคลอนแคลน จึงนำไปสู่การยอมรับวัฒนธรรมตะวันตกของคนรุ่นใหม่กลุ่มหนึ่ง อีกทั้งการแผ่ขยายของกระแสบริโภคนิยมทำให้สังคมอียิปต์ตกอยู่ภายใต้การครอบงำของค่านิยมตะวันตกมากยิ่งขึ้น ผู้ประพันธ์เน้นย้ำว่าวิกฤตจริยธรรมจะไม่เกิดขึ้นถ้าประชาชนใช้สติปัญญาและเหตุผลเป็นหลักในการดำเนินชีวิต นอกจากการเปลี่ยนแปลงในแง่ลบแล้ว การเปลี่ยนแปลงในแง่บวกที่เกิดขึ้นเด่นชัดในนวนิยาย คือ การตระหนักถึงความสำคัญของการศึกษา การประกอบอาชีพ ตลอดจนการยอมรับสิทธิสตรี



2548. พิสินี ฐิตวิริยะ. วรรณกรรมเยาวชนญี่ปุ่นกับสงครามโลกครั้งที่สอง

บทคัดย่อ




2548. มนฤดี เย็นบุตร. ทาสสตรีผิวดำในนวนิยายอเมริกัน

บทคัดย่อ




2548. รุ้งตะวัน อ่วมอินทร์. ความเปลี่ยนแปลงของชนบทในสังคมไทยภาคกลางในวรรณกรรมของวัฒน์ วรรลยางกูร

บทคัดย่อ

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิเคราะห์ความเปลี่ยนแปลงของสังคมชนบทภาคกลางในนวนิยายและเรื่องสั้นของวัฒน์ วรรลยางกูร จากนวนิยาย 11เรื่อง เรื่องสั้น 94 เรื่อง

จากการศึกษาพบว่าวรรณกรรมของวัฒน์ วรรลยางกูร แบ่งเป็น 2 ช่วง ช่วงแรก พ.ศ. 2513-2524 เสนอภาพความเปลี่ยนแปลงของชนบทในสังคมไทยภาคกลางตามทฤษฎีวรรณกรรมเพื่อชีวิต โดยเสนอว่าสังคมชนบทมีสภาพล่มสลาย ชีวิตของชาวนาชาวไร่และผู้ใช้แรงงานถูกเอารัดเอาเปรียบจากนายทุนและเจ้าหน้าที่รัฐที่ประพฤติมิชอบ และอิทธิพลของวัฒนธรรมใหม่จากสังคมเมือง ชนบทมีสภาพเป็นสังคมที่ถูกกระทำ ผู้เขียนใช้วรรณกรรมชี้นำประชาชนไปสู่สังคมที่ดีกว่าโดยการต่อสู้เรียกร้องความชอบธรรมในสังคมด้วยพลังมวลชน

วรรณกรรมช่วงที่ 2 (พ.ศ.2525-2541) เสนอภาพความเปลี่ยนแปลงของชนบทในสังคมไทยภาคกลางที่ได้รับผลกระทบจากวาทกรรมการพัฒนาของรัฐ อันได้แก่ การพัฒนาทางคมนาคม ความเป็นสังคมเมือง ความเป็นสังคมอุตสาหกรรม ระบบเศรษฐกิจทุนนิยม อิทธิพลของสื่อและเทคโนโลยี และการย้ายถิ่นเข้าไปทำงานในเมือง ก่อให้เกิดความเปลี่ยนแปลงด้านค่านิยม วิถีชีวิตและวัฒนธรรมของสังคมชนบท วัฒน์เสนอทัศนะอย่างชัดเจนว่าการที่รัฐมุ่งพัฒนาความเจริญทางวัตถุเพียงด้านเดียว มิได้เป็นการพัฒนาที่ยั่งยืน เขาเสนอแนวทางเศรษฐกิจพอเพียงและยั่งยืนเป็นทางออกในการสร้างสังคมชนบทให้เป็นสังคมที่สงบสุขอย่างยั่งยืน



2548. วิศิษย์ ปิ่นทองวิชัยกุล. เดอะ ไลท์ ออฟ เอเชีย ของเซอร์ เอ็ดวิน อาร์โนลด์: ภูมิปัญญาตะวันออกในโลกตะวันตก

บทคัดย่อ

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ที่จะวิเคราะห์ความเข้าใจ การตีความ และการถ่ายทอดเรื่องราวพุทธศาสนาในกวีนิพนธ์ The Light of Asia ของเซอร์ เอ็ดวิน อาร์โนลด์ โดยจะมุ่งวิเคราะห์องค์ประกอบสำคัญ 3 ด้าน ได้แก่ ศาสนา ศาสดา และคำสอน

ผลการวิจัยสรุปว่า ในด้านศาสนา อาร์โนลด์ชี้ให้เห็นว่าศาสนาพุทธเป็นองค์ความรู้ที่มีคุณค่าสากล โดยใช้มโนทัศน์จากลัทธิดาร์วินมาอธิบายประเด็นเรื่องความทุกข์ในพุทธศาสนา และนำคำ อนุภาคเรื่องที่มนัยทางศาสนาคริสต์และคุณลักษณะเด่นของพระเยซู รวมทั้งขนบวรรณกรรมพุทธศาสนาเรื่องอัตวิพากษ์และโครงสร้างชาดกมาประกอบสร้างกวีนิพนธ์ ในด้านศาสดา อาร์โนลด์ตีความและนำเสนอภาพพระพุทธเจ้าโดยเน้นความเป็นมนุษย์ผู้วิวัฒน์ พระพุทธเจ้าทรงเป็นมนุษย์ที่เติบโตในทางจิตวิญญาณ ปัญญาของพระองค์พัฒนา
ขึ้นด้วยการเรียนรู้จากเพื่อนมนุษย์และสิ่งรอบข้าง ความรักของพระพุทธเจ้าที่ปรากฏใน The Light of Asia พัฒนาจากความรักในระดับปัจเจกไปสู่ความรักในระดับสากลที่
ปรารถนาดีต่อสรรพสัตว์ ในด้านคำสอน เซอร์ เอ็ดวิน อาร์โนลด์เลือกพุทธธรรมมานำเสนอด้วยกัน 4 หัวข้อ ได้แก่ แนวคิดเรื่องกรรม นิพพาน ทิศ 6 และอริยสัจ 4 จากการวิเคราะห์
การตีความและการนำเสนอ พบว่า กวีพยายามนำเสนอสารัตถะของหลักธรรมที่เน้นความเป็นเหตุเป็นผล และประยุกต์ใช้ได้ในโลกตะวันตก

The Light of Asia เป็นกวีนิพนธ์ที่มีลักษณะเป็นสหบททางวัฒนธรรม กล่าวคือ เป็นพื้นที่ที่มีการปะทะสังสรรค์ของกระแสความคิด มโนทัศน์และขนบวรรณกรรมที่หลากหลาย นอกจากจะได้รับอิทธิพลจากตัวบทพุทธศาสนา เช่น Buddhaghosha’s Parables, The Romantic Legend of Sakya Buddha, Manual of Buddhism, The Wheel of the Law, และ ลลิตวิสตระ แล้ว กวียังนำลัทธิดาร์วิน แนวคิดทางวิทยาศาสตร์ กระแสมนุษยนิยม กระแสโรแมนติก ขนบวรรณกรรมในไบเบิลและวรรณกรรมพุทธศาสนามา
ผสมผสานกันอีกด้วย

The Light of Asia เป็นตัวอย่างงานประเภทบูรพคดีนิยมในมิติที่เชิดชูภูมิปัญญาทางพุทธศาสนาในฐานะมรดกของมนุษยชาติ เซอร์ เอ็ดวิน อาร์โนลด์ได้สร้างสรรค์บทสนทนา
ระหว่างโลกตะวันออกและโลกตะวันตกโดยมุ่งไปที่อุดมคติอันสูงสุดของมนุษย์ นั่นคือ ความเข้าใจซึ่งกันและกัน



2548. สุรชัย ใจสูงเนิน. ความเป็นมนุษย์ในนวนิยายของดอสโตเยฟสกี: การศึกษาแนวจิตวิเคราะห์

บทคัดย่อ



2548. อัญชลี ไมตรี. ลิลิตเสด็จไปขัดทัพพม่าเมืองกาญจนบุรี: ประวัติศาสตร์และสังคมสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น

บทคัดย่อ