วัตถุประสงค์ของการวิจัย
เพื่อวิเคราะห์:
๑. เนื้อหาของเรื่องเล่าแนวการสอนในสื่อออนไลน์ YouTube
๒. การสร้างสรรค์เรื่องเล่าแนวการสอนในสื่อออนไลน์ YouTube ในฐานะคติชนดิจิทัล
๓. บทบาทหน้าที่ของเรื่องเล่าแนวการสอนในสื่อออนไลน์ YouTube

สมมติฐานของการวิจัย
๑. เรื่องเล่าแนวการสอนในสื่อออนไลน์ YouTube นำเสนอเนื้อหาที่หลากหลายมักจะเกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตสมัยใหม่และสังคมเมือง กล่าวคือ เรื่องเล่าคติชีวิตร่วมสมัยมีเนื้อหามุ่งให้ข้อคิด และเสริมกำลังใจในการดำเนินชีวิตในสังคมร่วมสมัย เรื่องเล่าเสริมสร้างทักษะการบริหารจัดการตนเอง (Executive Functions) มีเนื้อหาเกี่ยวกับการเสริมสร้างทักษะชีวิต มุ่งเน้นให้สามารถคิดวิเคราะห์และแก้ปัญหาต่าง ๆ และเรื่องเล่าการเงินมีเนื้อหาเกี่ยวกับการเสริมสร้างทักษะการเงิน เนื้อหาของเรื่องเล่าเหล่านี้สะท้อนให้เห็นวิธีคิดการให้ความสำคัญแก่ปัจเจกบุคคล การกำหนดสิ่งที่สังคมให้คุณค่าและคาดหวัง และการสะท้อนให้เห็นปัญหาและความวิตกกังวลของคนในสังคมร่วมสมัย
๒. การสร้างสรรค์ตัวบทเรื่องเล่าแนวการสอนในสื่อออนไลน์ YouTube มีทั้งการดัดแปลงนิทานและการสร้างเรื่องเล่าใหม่ที่สัมพันธ์กับสังคมเมืองและเป็นสถานการณ์ที่ใกล้ตัว ตอบสนองความต้องการของกลุ่มคนในสังคมร่วมสมัย สามารถนำคติชีวิตสมัยใหม่และทักษะชีวิตที่นำเสนอไปประยุกต์ใช้ในการดำเนินชีวิตได้ รูปแบบการนำเสนอมีการใช้สื่อมัลติมีเดียเพื่อผลิตคลิปเรื่องเล่า ทำให้เรื่องเล่ามีลักษณะที่ดึงดูดใจ และช่องทางแพลตฟอร์มดิจิทัลทำให้เรื่องเล่าแนวการสอนเข้าถึงกลุ่มคนได้เป็นจำนวนมากโดยเฉพาะกลุ่มคนเจเนอเรชันซีและยังช่วยส่งต่อเรื่องเล่าได้อย่างรวดเร็วและแพร่หลาย กล่าวได้ว่าเรื่องเล่าแนวการสอนในสื่อออนไลน์ YouTube มีลักษณะเป็นคติชนดิจิทัล
๓. เรื่องเล่าแนวการสอนมีบทบาทหน้าที่ในการสอนคติชีวิตสมัยใหม่และทักษะชีวิตที่จำเป็น เสริมกำลังใจและปลอบประโลมใจบุคคล การให้ความเพลิดเพลิน และการสร้างพื้นที่เสมือนแห่งการปฏิสัมพันธ์ในวิถีดิจิทัลของกลุ่มคนในสังคมไทยปัจจุบัน

บทคัดย่อ
เรื่องเล่าแนวการสอนในสื่อออนไลน์ YouTube เป็นคติชนดิจิทัลของกลุ่มผู้ใช้งานอินเทอร์เน็ตซึ่งก่อเกิดเป็นกลุ่มคนกลุ่มใหม่ที่เรียกว่า “คนเจเนอเรชันซี” (Genaration C ; C ย่อมาจาก Connectedness) วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มุ่งศึกษาเรื่องเล่ากลุ่มนี้โดยมีวัตถุประสงค์ ในการศึกษา ๓ ประการ ได้แก่ ๑. เพื่อวิเคราะห์เนื้อหาของ เรื่องเล่าแนวการสอนในสื่อออนไลน์ YouTube ๒. เพื่อวิเคราะห์การสร้างสรรค์เรื่องเล่าแนวการสอนในสื่อออนไลน์ YouTube ในฐานะคติชนดิจิทัล ๓. เพื่อวิเคราะห์บทบาทหน้าที่ของเรื่องเล่าแนวการสอนในสื่อออนไลน์ YouTube ผู้วิจัยรวบรวมข้อมูลจากคลิปวิดีโอเรื่องเล่าในสื่อออนไลน์ YouTube ตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๖๒-๒๕๖๕ รวม ๑๖๓ คลิป ประกอบด้วย ๑) กลุ่มเรื่องเล่าคติชีวิตร่วมสมัย ๒) กลุ่มเรื่องเล่าเสริมสร้างทักษะการบริหารจัดการตนเอง ๓) กลุ่มเรื่องเล่าการเงิน และเก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์ผู้ผลิตรายการ การตอบแบบสอบถามของผู้รับชมรายการ และการสังเกตการณ์ช่องรายการเรื่องเล่าในสื่อออนไลน์ YouTube

ผลการศึกษาพบว่า ๑. เนื้อหาของเรื่องเล่าแนวการสอนนำเสนอปัญหาและวิธีการจัดการกับปัญหาของคนในสังคมเมือง โดยสอนให้มีสติและรู้เท่าทันอันตรายต่าง ๆ ๒. การสร้างสรรค์เรื่องเล่าแนวการสอนมีการดัดแปลงและสร้างเรื่องเล่าใหม่ที่สัมพันธ์กับวิถีชีวิตสมัยใหม่และสังคมเมืองเรื่องเล่าผลิตขึ้นโดยยูทูบเบอร์ในรูปแบบของสื่อดิจิทัลและนำเสนอบนแพลตฟอร์ม YouTube โดยมีอินเทอร์เน็ตช่วยส่งต่อเรื่องเล่าข้ามสื่อ ๓. บทบาทหน้าที่ของเรื่องเล่าแนวการสอน เรื่องเล่ามีบทบาทสำคัญโดยเฉพาะการสอนคติชีวิตสมัยใหม่และทักษะชีวิตที่จำเป็น ได้แก่ ทักษะสมอง EF (Executive Function) ทักษะความฉลาดรอบด้าน (๗Q) ทักษะชีวิต (Life skills) และทักษะการเงิน ช่วยสร้างชุมชนแห่งการแบ่งปันเรื่องเล่าในพื้นที่เสมือนและการปฏิสัมพันธ์ในวิถีดิจิทัลของกลุ่มคนเจเนอเรชันซี

การศึกษาเรื่องเล่าแนวการสอนในสื่อออนไลน์ YouTube เป็นตัวอย่างในการศึกษาข้อมูลคติชนดิจิทัลและเป็นความท้าทายที่มีต่อมุมมองการศึกษาคติชนดิจิทัล และช่วยขยายขอบเขตการศึกษาข้อมูลคติชนบนอินเทอร์เน็ตที่สะท้อนให้เห็นการขยายกลุ่มชนใหม่ (folk) ข้อมูลคติชนใหม่ (lore) การปฏิสัมพันธ์ใหม่ของกลุ่มชนบนพื้นที่เสมือน (virtual space) พื้นที่ใหม่แห่งการศึกษาทางคติชน

อ่านวิทยานิพนธ์ฉบับออนไลน์ได้ที่

Chula DigiVerse: Digital Preservation of Chulalongkorn Universit