การดำเนินการ

ในการวิจัย จะใช้ข้อมูลคำศัพท์จำนวน 95 หน่วยอรรถ ในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย ซึ่งเก็บคนละช่วงเวลาโดยข้อมูลห่างกัน 23 ปี (พ.ศ. 2522 และ พ.ศ. 2545) ในแต่ละหน่วยอรรถ กำหนดว่าคำศัพท์เป็นภาษาใดภาษาหนึ่งใน 2 กลุ่ม คือ “ภาษาไทยถิ่นกลาง” (Central Thai) และ “ภาษาอื่นที่ไม่ใช่ภาษาไทยถิ่นกลาง” (Non-Central Thai) จากนั้น นำข้อมูลภาษาในแต่ละหน่วยอรรถมาเปรียบเทียบกันในเชิงพื้นที่ การวิจัยใช้การบูรณาการนำหลักความรู้ทางภูมิศาสตร์และระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (Geographic Information System [GIS]) มาผนวกกับวิธีการวิเคราะห์คำศัพท์ทางภาษาศาสตร์เพื่อสร้างผลลัพธ์คลังแผนที่แสดงการแปรของคำศัพท์ภาษาไทยถิ่นระหว่าง 2 เวลา แสดงผลลัพธ์ในรูปแบบแผนที่การแปรของคำศัพท์ภาษาไทยถิ่นรายหน่วยอรรถ  ผลลัพธ์ที่ได้จะช่วยให้นักภาษาศาสตร์เห็นภาพได้ชัดเจนเกี่ยวกับสถานภาพการแปรของคำศัพท์ภาษาไทยถิ่นและการเปลี่ยนแปลงการใช้คำศัพท์ของหน่วยอรรถต่าง ๆ เช่น คำศัพท์ของหน่วยอรรถใดเปลี่ยนแปลงหรือคงเดิมในช่วงระยะเวลาที่ศึกษา  อนึ่ง งานวิจัยการจัดทำแผนที่การแปรของคำศัพท์ภาษาไทยถิ่นที่ทำขึ้นนี้ ครอบคลุมภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทยทั้งภาค  ทั้งนี้ยังไม่ได้มีผู้ใดหรือหน่วยงานใดจัดทำมาก่อน

ผลลัพธ์วิจัย

ผลลัพธ์ที่ได้จากงานวิจัยได้แก่

• แผนที่ภาษาไทยถิ่น (ภาษาไทยถิ่นกลางและภาษาอื่นที่ไม่ใช่ภาษาไทยถิ่นกลาง) พ.ศ. 2522
• แผนที่ภาษาไทยถิ่น (ภาษาไทยถิ่นกลางและภาษาอื่นที่ไม่ใช่ภาษาไทยถิ่นกลาง) พ.ศ. 2545
• แผนที่แสดงการแปรของคำศัพท์ในภาษาไทยถิ่นกลางและภาษาอื่นที่ไม่ใช่ภาษาไทยถิ่นกลาง พ.ศ. 2522 และ พ.ศ. 2545

ผลลัพธ์ที่ได้จากงานวิจัย สามารถใช้เป็นหลักฐานและข้อมูลอ้างอิงการใช้ภาษาไทยถิ่นของคนในพื้นที่ภาคอีสาน ใน พ.ศ. 2522 – 2545 ได้เป็นอย่างดี  แสดงให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลง/การแปรของคำศัพท์ภาษาไทยถิ่นในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อนักภาษาศาสตร์ นักวิทยาภาษาถิ่น ตลอดจนหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้เป็นอย่างดี และสามารถนำผลการศึกษาเป็นข้อมูลพื้นฐานในการกำหนดงานวิจัยต่อยอดในแง่มุมอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องในอนาคตอย่างไรก็ตาม งานวิจัยนี้มีข้อจำกัดคือ การเปรียบเทียบข้อมูล 2 เวลา เป็นข้อมูลในอดีตซึ่งอาจไม่สะท้อนถึงการใช้ภาษาไทยถิ่นในปัจจุบัน นอกจากนี้ แผนที่ภาษาไทยถิ่นที่สร้างขึ้นในงานวิจัยนี้ ใช้เกณฑ์คำศัพท์ หากใช้เกณฑ์อื่น เช่น สระ วรรณยุกต์ อาจจะทำให้ผลลัพธ์แผนที่ภาษาไทยถิ่น (ภาษาไทยถิ่นกลางและภาษาอื่นที่ไม่ใช่ภาษาไทยถิ่นกลาง) แตกต่างออกไป