ผลงานทางวิชาการ

งานวิจัย

ก. บทความวิจัยในวารสาร

ภาษาอังกฤษ

• Pothipath, V. 2023. Comitatives and Instrumentals in Thai: A Diachronic Typological Perspective, Manusya: Journal of Humanities, 26(1), pp 1-20. doi: https://doi.org/10.1163/26659077-26010001
• Van der Auwera, J, Hai, Q-N, Pothipath V and Siebenhutter S. 2022. Existential Indefinite Constructions, in the World and in Mainland Southeast Asia. Journal of Linguistics London: Cambridge University Press, pp. 1-34.
• Choemprayong S, Pittayaporn P, Pothipath V, Jatuthasri T and Kaenmuang J. 2018. ‘Development of Content-Based Metadata Scheme of Classical Poetry in Thai National Historical Corpus’ Maturity  and Innovation in Digital Libraries In D Milena, A Hinze & M Žumer (eds) Swtizerland: Springer, pp 153-165.

ภาษาไทย

• กัณวัฒน์ สุขาภิวัฒน์ วิภาส โพธิแพทย์ และคเชนทร์ ตัญศิริ. ความสัมพันธ์ระหว่างคำว่า “ต่อ” ที่เป็นคำกริยากับคำกริยาวิเศษณ์ในภาษาไทย: การศึกษาตามแนวอรรถศาสตร์ปริชาน. วารสารอักษรศาสตร์และไทยศึกษา 46, 2 (พฤษภาคม – สิงหาคม 2567): 1-14.
• ชินภัทร หนูสงค์ และวิภาส โพธิแพทย์. หน้าที่และความหมายของคำว่า “แล” ในภาษาไทยสมัยสุโขทัย. ภาษาและวรรณคดีไทย 41, 1 (มกราคม – มิถุนายน 2567): 1-26.
• กานต์วิรุช นุชประหาร และวิภาส โพธิแพทย์. ความหมายของคำว่า “กับ” ในจารึกสุโขทัย: การวิเคราะห์ปริบททางอรรถศาสตร์และวากยสัมพันธ์. วารสารอักษรศาสตร์และไทยศึกษา 45, 3 (กันยายน – ธันวาคม 2566): 1-20.
• เอกชิต สุขประสงค์ และวิภาส โพธิแพทย์. การศึกษาหมวดคำและความหมายของคำว่า “ใน” ในสมัยสุโขทัย. วรรณวิทัศน์ 21, 1 (มกราคม-มิถุนายน 2564). 
• พิมพ์ภัทร ชุมแก้ว และวิภาส โพธิแพทย์ “ความหมายของ แม่ ในคำประสมภาษาไทยถิ่นใต้” มนุษยศาสตร์วิชาการ  28, 2 (2564)
• ศุภชัย ต๊ะวิชัย และวิภาส โพธิแพทย์. การเปลี่ยนแปลงทางความหมายในระดับหน่วยสร้างของโครงสร้างภาพร่างจุดหมายในภาษาไทย. อักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร 42, 2 (กรกฎาคม-ธันวาคม 2563): 191-219.
• ศุภชัย ต๊ะวิชัย และวิภาส โพธิแพทย์. ความหมายตามปริบทของคำบุพบท แก่ ในสมัยสุโขทัย”. อักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร 41, 2 (กรกฎาคม-ธันวาคม 2562). 
• อภิชญา แก้วอุทัย และวิภาส โพธิแพทย์ “คำเชื่อมบอกเหตุในภาษาไทยถิ่นใต้: การศึกษาเชิงประวัติ” อักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร  41, 1 (มกราคม-มิถุนายน 2562). 
• วรรณภา สรรพสิทธิ์ และวิภาส โพธิแพทย์. รถเมล์เลยป้าย และ ฝนตกรถเลยติด: ความสัมพันธ์ระหว่างคำว่า “เลย” ที่เป็นคำกริยากับคำเชื่อมอนุพากย์ในภาษาไทย ภาษาและวรรณคดีไทย 36, 2 (ธันวาคม 2562): 1-33. 

ข.  รายงานการวิจัยสมบูรณ์

• วิภาส โพธิแพทย์. รายงานการวิจัยเรื่อง “คำเก่า-คำถิ่นในคำซ้อน”. กรุงเทพฯ: ภาควิชาภาษาไทย คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2563. (อัดสำเนา)
• วิภาส โพธิแพทย์. รายงานการวิจัยเรื่อง “พัฒนาการของคำเชื่อมในภาษาไทย”. กรุงเทพฯ: ภาควิชาภาษาไทย คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2557. (อัดสำเนา)

ค. บทความวิจัยใน Monograph, Book Series

• Pothipath, V. 2012. Global Distribution of Nominal Plural Reduplication. In Typological Studies on Languages in Thailand and Japan. T Miyamoto, S Uehara, & K Thepkanjana (eds). Sendai, Japan: Tohoku University Press, pp 57-75.

หนังสือ

• วิภาส โพธิแพทย์. คำเก่า-คำถิ่นในคำซ้อน (ชุดวัจนวิวัฒน์ ลำดับที่ 1). พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2569.
• วิภาส โพธิแพทย์. คำเก่า-คำถิ่นในคำซ้อน (ชุดวัจนวิวัฒน์ ลำดับที่ 1). พิมพ์ครั้งที่ 2 (ฉบับปรับปรุง). กรุงเทพฯ : โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2567.
• ปราณี กุลละวณิชย์, วิภาส โพธิแพทย์, นพมาส วาสนานันท์ และสุภา อังกุระวรานนท์. (2566). คำร่วมเกิดในภาษาไทย: ฉบับอวัยวะส่วนศีรษะ. กรุงเทพฯ: สถาบันไทยศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
• วิภาส โพธิแพทย์. ภาษาไทยในมุมมองแบบลักษณ์ภาษา. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2562.

เอกสารคำสอน

• วิภาส โพธิแพทย์. เอกสารคำสอนรายวิชา 2201 401 การวิเคราะห์ภาษาไทย. กรุงเทพฯ: โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2562. (เอกสารอัดสำเนา)

บทความทางวิชาการ

• วิภาส โพธิแพทย์. กระบวนการเกิดคำใหม่ในภาษาไทย. ภาษาและภาษาศาสตร์ 32, 2 (ม.ค.-มิ.ย. 2557): 1-24.
• วิภาส โพธิแพทย์ .ไวยากรณ์หน่วยสร้าง. ภาษาและวรรณคดีไทย ปีที่ 18 (ธันวาคม 2544): 114-131.

งานแปล

• Thepkanjana, K. (2561) การเรียงกริยาในฐานะวิธีแสดงเหตุการณ์ซับซ้อนในภาษาไทย [Verb Serialization as a Means of Expressing Complex Events in Thai] (วิภาส โพธิแพทย์, แปล). ใน ศาสตร์แห่งภาษา : ในวาระครบรอบ 42 ปี ภาควิชาภาษาศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.กรุงเทพฯ: โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (ต้นฉบับพิมพ์ ค.ศ. 2008).

งานบริการวิชาการ / ผลงานรับใช้สังคม

ก. รายการวิทยุ

• วิภาส โพธิแพทย์ (กันยายน 2563). “แนะนำหนังสือ “ลักษณะภาษาไทย” ของ ศาสตราจารย์ ดร.คุณบรรจบ พันธุเมธา” ใน อักษรพาที [รายการวิทยุ]. กรุงเทพฯ: ฝ่ายวิจัย คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
• วิภาส โพธิแพทย์ (กรกฎาคม 2563). “ผลงานด้านภาษาและวัฒนธรรมไทย ของ ศาสตราจารย์ ดร.คุณบรรจบ พันธุเมธา” ใน ห้องรับแขกตามตะวัน [รายการวิทยุ]. กรุงเทพฯ: วิทยุศึกษา FM 92.
• วิภาส โพธิแพทย์ (มกราคม 2563). “ประสบการณ์การสอนหลักภาษาไทย” ใน อักษรพาที [รายการวิทยุ]. กรุงเทพฯ: ฝ่ายวิจัย คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
• วิภาส โพธิแพทย์ (มีนาคม 2562). “คำเก่า-คำถิ่นในคำซ้อน” ใน อักษรพาที [รายการวิทยุ]. กรุงเทพฯ: ฝ่ายวิจัย คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
• วิภาส โพธิแพทย์ (กรกฎาคม 2560). “นิรุกติศาสตร์ ของ พระยาอนุมานราชธน” ใน รู้ลึกรู้ชัดกับหอประวัติจุฬา [รายการวิทยุ]. กรุงเทพฯ: ฝ่ายวิจัย คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
• วิภาส โพธิแพทย์ (กรกฎาคม 2560). “หลักภาษาไทย ของ พระวรเวทย์พิสิฐ” ใน รู้ลึกรู้ชัดกับหอประวัติจุฬา [รายการวิทยุ]. กรุงเทพฯ: ฝ่ายวิจัย คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
• วิภาส โพธิแพทย์ (กุมภาพันธ์ 2560). “รูปภาษาสื่อความหมาย ความชัดใสในภาษา” ใน อักษรพาที [รายการวิทยุ]. กรุงเทพฯ: ฝ่ายวิจัย คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
• วิภาส โพธิแพทย์ (กุมภาพันธ์ 2556). “มีอะไรในจินดามณี” ใน ช่างคิดชวนคุย [รายการวิทยุ]. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ข. วิทยากรการบรรยาย/อาจารย์พิเศษ/ผู้ทรงคุณวุฒิ

• ภาคีสมาชิกราชบัณฑิตยสภา สำนักศิลปกรรม ประเภทวิชาวรรณศิลป์ สาขาวิชาภาษาศาสตร์ (พ.ศ. 2569-ปัจจุบัน)
• กรรมการตัดสินการประกวดสุนทรพจน์ระดับชาติ ชิงถ้วยพระราชทานพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ครั้งที่ 1 หัวข้อ “ไทยวิทัศน์ ธำรงไทย : มองการณ์ไกล ไทยพัฒนา” รอบชิงชนะเลิศ จัดโดยแขนงวิชาภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี (8 พฤษภาคม 2569)
• กรรมการเฉพาะกิจจัดทำต้นฉบับเพื่อจัดพิมพ์พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสภา สำนักงานราชบัณฑิตยสภา(2567-ปัจจุบัน)
• กรรมการชำระพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๕๔ สำนักงานราชบัณฑิตยสภา (2563–ปัจจุบัน)
• วิทยากรเสวนาทางวิชาการเรื่อง “สื่อสารศาสตร์ภาษา” หัวข้อ “คำร่วมเกิดในภาษาไทย” การเสวนาทางวิชาการ ในงานเปิดตัวหนังสือ “ไทบรรจบไทย” และ “คำร่วมเกิดในภาษาไทย ฉบับอวัยวะส่วนศีรษะ” จัดโดยสถาบันไทยศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (2567)
• วิทยากรบรรยายทางวิชาการเรื่อง “ปั้นเสียงเป็นคำ และมหัศจรรย์แห่งความหมาย” ในกิจกรรม “วงเล่า” จัดโดย ศุมา สถาบันภาษาและวัฒนธรรม (2565)
• วิทยากรบรรยายทางวิชาการเรื่อง “การสืบสานและสร้างสรรค์องค์ความรู้ภาษาไทยในตำรา ลักษณะภาษาไทย ของ ศาสตราจารย์ ดร.คุณบรรจบ พันธุเมธา” การบรรยายทางวิชาการรำลึก 101 ปีชาตกาลศาสตราจารย์ ดร.คุณบรรจบ พันธุเมธา (2564)
• วิทยากรบรรยายทางวิชาการเรื่อง “อรรถศาสตร์ปริทัศน์” และ “รูปภาษาสื่อความหมาย ความชัดใสในภาษา” จัดโดยแขนงวิชาภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี (2564)

• อาจารย์พิเศษ วิชา 411 703 สัมมนาวิวัฒนาการของภาษาไทย ให้แก่นักศึกษาระดับบัณฑิตศึกษา คณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร (2563)
• อาจารย์พิเศษสอนวิชา 411 742 สัมมนาวิทยานิพนธ์ ให้แก่นักศึกษาระดับบัณฑิตศึกษา คณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร (2561)
• วิทยากรบรรยายในโครงการอบรมเชิงปฏิบัติการเรื่อง “การเขียนบันทึกและจดหมายติดต่องาน” จัดโดย สถาบันภาษาไทยสิรินธร  จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (2561)
• อาจารย์พิเศษบรรยาย วิชา ท. 612 การวิเคราะห์ระบบคำและประโยคภาษาไทย ให้แก่นักศึกษาปริญญาโท คณะ    ศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (2561)
• วิทยากรบรรยายในโครงการอบรมเชิงปฏิบัติการเรื่อง “การเขียนรายงานการประชุม” ให้แก่บุคคลทั่วไป จัดโดย สถาบันภาษาไทยสิรินธร  จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (2561)